Wat voor werk mag je doen op je vijftiende
De wet is duidelijk over werken op vijftienjarige leeftijd. Op deze leeftijd mag je alleen licht, niet-industrieel werk doen. Denk hierbij aan vakken vullen in de supermarkt, folders bezorgen of helpen in een winkel. Werken in een fabriek of achter de kassa mag nog niet: dat mag pas vanaf 16 jaar. Ook zwaar tilwerk komt niet voor bij jonger werk. Voor klussen in hotels, restaurants of op een camping zijn er regels. Je mag bijvoorbeeld helpen in de afwas of lichte klusjes doen bij het ontbijt. Echt werk waarvoor je moet schoonmaken met sterke schoonmaakmiddelen of waarbij je zware dingen tilt, mag niet. Zo wordt voorkomen dat er gevaarlijke situaties ontstaan. Deze regels zijn bedoeld om jongeren te beschermen tegen te zwaar of te gevaarlijk werk. De overheid controleert dat bedrijven zich aan deze regels houden.
Hoeveel uur mag je werken en wanneer
Voor 15-jarigen zijn er ook duidelijke regels over het aantal uren dat je mag werken en op welke tijden. Door de week mag je maximaal twee uur per dag werken en hooguit twaalf uur in de schoolweek. In het weekend of de vakantie mag dat meer zijn. Dan geldt er een grens van veertig uur per week en acht uur per dag. Nachtwerk is niet toegestaan en ’s avonds werken mag alleen tot 19.00 uur. Op schooldagen mag je maar tot 19.00 uur werken, op zondag zelfs helemaal niet. Zo blijft er genoeg tijd over voor school, huiswerk en rust. Voor stage lopen gelden iets ruimere regels, maar ook daarvoor blijft de bescherming van jongeren voorop staan.
- Door de week mag je maximaal twee uur per dag werken en hooguit twaalf uur in de schoolweek.
- In het weekend of de vakantie mag dat meer zijn. Dan geldt er een grens van veertig uur per week en acht uur per dag.
- Nachtwerk is niet toegestaan en ’s avonds werken mag alleen tot 19.00 uur.
- Op schooldagen mag je maar tot 19.00 uur werken, op zondag zelfs helemaal niet.
Zo blijft er genoeg tijd over voor school, huiswerk en rust. Voor stage lopen gelden iets ruimere regels, maar ook daarvoor blijft de bescherming van jongeren voorop staan.
Mogelijkheden voor bijbaantjes als 15-jarige
Bijbaantjes zijn voor veel jongeren een eerste kennismaking met werk. Populaire opties zijn werken als vakkenvuller, folderbezorger of hulp in de horeca. Ook andere plekken zoals het magazijn van een winkel, de keuken van een restaurant of een dierenasiel zijn opties, zolang het werk licht is en niet gevaarlijk.
Bijbaantjes leren jongeren om op tijd te komen, samen te werken en afspraken te maken. Daarnaast is het fijn om eigen geld te verdienen, want zo leer je omgaan met geld en sparen voor iets wat je graag wilt. Werkgevers zijn altijd op zoek naar jongeren die willen helpen in drukke tijden, vooral in de vakanties.
Wat levert werken op deze leeftijd op
Werken op jonge leeftijd heeft veel voordelen. Je leert verantwoordelijk te zijn: je moet op tijd komen en je doet wat er van je wordt gevraagd. Je leert omgaan met andere mensen, zoals collega’s en klanten. Dat is handig voor later, want sociale vaardigheden kun je overal gebruiken. Daarnaast geef je je zelfvertrouwen een boost omdat je merkt dat je het werk aankunt. Met een bijbaantje spaar je je eigen geld bij elkaar en kun je misschien iets betalen wat je graag wilt, zoals een mobiel of uitje met vrienden. Ook ontdek je wat voor soort werk je leuk vindt of juist niet. Dit kan helpen als je later een opleiding of beroep kiest. Voor veel jongeren is een eerste bijbaan een mooie start richting zelfstandigheid.
Veelgestelde vragen over werken als je 15 bent
- Welke soort werkzaamheden zijn niet toegestaan als je 15 jaar bent?
15-jarigen mogen geen werk doen dat gevaarlijk is of waarvoor je zware dingen moet tillen. Werken in een fabriek, met machines, achter de kassa of schoonmaken met sterke schoonmaakmiddelen is verboden.
- Hoeveel verdien je gemiddeld met een bijbaan op je vijftiende?
Het minimumloon is voor jongeren onder de 21 nog niet verplicht. Meestal verdien je tussen de 3 en 5 euro per uur. Soms krijg je meer, maar dit verschilt per werk en werkgever.
- Moet je toestemming van je ouders hebben om te mogen werken?
Ja, vaak moet een ouder of verzorger toestemming geven als je jonger bent dan 16 jaar als je een contract tekent. Werkgevers vragen meestal naar toestemming voor het werken op deze leeftijd.
- Waar kun je het snelst een bijbaan vinden als je 15 jaar bent?
Je vindt makkelijk een bijbaan door te zoeken op internet bij vacaturesites, winkels in je buurt te vragen of rond te kijken bij supermarkten en horecabedrijven. Veel bedrijven zoeken jongeren voor simpele taken zoals vakken vullen of folders bezorgen.
- Mag je meerdere baantjes tegelijk hebben?
Meerdere bijbanen zijn toegestaan als het totaal aantal uren niet boven de wettelijke grens uitkomt. Je mag niet meer dan veertig uur per week werken in de vakantie en niet meer dan twaalf uur in een schoolweek.
- Krijg je een contract als je 15 jaar bent?
Ook jongeren krijgen meestal een contract, dit is vaak een tijdelijk of oproepcontract voor het werk dat je doet. Hierin staan je tijden, loon en afspraken over het werk.
